Wat is een hartstilstand?

Bij een plotselinge hart- of circulatiestilstand stopt het hart met pompen en staat de bloedsomloop in het lichaam stil. Er bestaat acuut levensgevaar omdat de bloedtoevoer in het lichaam stopt en daarmee ook het zuurstoftransport. Het gevolg is dat iemand binnen enige seconden bewusteloos raakt. De ademhaling stopt en de normale huidskleur is verdwenen. Na ongeveer vier tot zes minuten raken de hersencellen onherstelbaar beschadigd. Daarna lopen ook andere organen onherstelbare schade op.

De oorzaak van een hartstilstand is vaak een acuut hartinfarct, waardoor hartritmestoornissen kunnen ontstaan. Andere oorzaken zijn bijvoorbeeld cardiomyopathie, een ontsteking (myocarditis), hartfalen of een elektriciteitsongeval. Soms spelen genetische oorzaken een rol, bijvoorbeeld een lang QT- syndroom. Het hart kan ook tot stilstand komen door ademhalingsproblematiek, bijvoorbeeld bij verdrinking.

Door het uitvallen van het transport van zuurstofrijk bloed, leidt een hartstilstand binnen een paar seconden tot bewusteloosheid. Dit komt doordat de hersenen als eerste orgaan reageren. De normale ademhaling en hartslag vallen ook uit. Organen sterven af wanneer de bloedsomloop niet kunstmatig op gang wordt gehouden en zuurstof niet wordt toegevoerd (door reanimatie) en wanneer het hart geen elektrische schok krijgt om het normale ritme weer te herstellen (door defibrillatie met een AED). Een hartstilstand leidt zonder reanimatie tot de dood.